A skąd tutaj tylu Czechów? Przybyli oni do Polski w XVII wieku, a do Zelowa, na początku XIX wieku. Czyli wtedy, kiedy granice w Europie zmieniały się jak w kalejdoskopie wskutek podziałów terytorialnych pomiędzy Prusami, Rosją i Austrią. Dzisiejsze tereny Czech były wówczas pod wpływami bardzo katolickich Habsburgów. A Zelów i okolica pod znacznie bardziej otwartymi religijnie Prusami. Władze pruskie, chcąc skutecznie zaanektować zajęte ziemie Polskie, patrzyły przychylnym okiem na różne akcje osadnicze. Dlatego na początku kilkudziesięciu czeskich kolonistów zakupiło te ziemie od szlachcica Józefa Świdzińskiego, do którego należały. Zachował się nawet dokument z tej transakcji. Wiadomo także, że byli to głównie ludzie młodzi. Począwszy od 1802 roku, kiedy do Zelowa dotarli pierwsi czescy osadnicy, przez niemal cały XIX wiek byli oni w miejscowości większością. Z czasem, na skutek zmian polityczno-narodowościowych, w miasteczku pojawiało się coraz więcej Polaków, Niemców i Żydów. Na przełomie XIX i XX wieku Zelów dynamicznie się rozwijał. Przed I wojną światową w miejscowości działało – bagatela – mnóstwo warsztatów tkackich. W tym miejscu nie da się nie wspomnieć o rodzie Gąsiorowskich, którzy mieli ogromny wpływ na rozwój tej branży.
O obecność Kościuszki w postaci pomnika, który stoi przed nami, zadbali wspomniani Gąsiorowscy. Ów słynny ród powołał komitet budowy pomnika i zorganizował zbiórkę. Dzięki temu postument został sfinansowany przez mieszkańców Zelowa. Ukończono go już w 1924 roku, czyli jeszcze przed sławniejszym dziś pomnikiem Kościuszki w Łodzi.